|
Jeśli
Parlament Europejski przyjmie w głosowaniu pakiet legislacyjny dotyczący
funduszy strukturalnych na lata 2007-2013, od stycznia przyszłego roku do
rozdysponowania przeznaczone zostanie 308 miliardów €, czyli 35,7 % całego
budżetu Unii Europejskiej.
Cztery
sprawozdania określają cele, którym powinny służyć fundusze strukturalne,
kryteria jakie powinny spełniać państwa członkowskie lub regiony, by
kwalifikować się do otrzymania dofinansowania, wielkość środków i sposób
ich alokacji w poszerzonej Unii.
Rozporządzenie
w sprawie zasad ogólnych
Pierwsze
sprawozdanie dotyczy propozycji KE w sprawie ustanowienia ogólnych zasad dla
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego
i Funduszu Spójności. Mimo, że PE może jedynie przyjąć lub odrzucić
projekt rozporządzenia Rady (nie może wprowadzać zmian), to sprawozdawcy
Konstantinosowi HATZIDAKISOWI (EPP-ED, GR) i Komisji Rozwoju Regionalnego udało
się przekonać sprawujących przewodnictwo w Radzie Austriaków do uwzględnienia
wielu postulatów posłów we wspólnym stanowisku Rady.
Przede
wszystkim, na życzenie posłów, w zarządzaniu funduszami strukturalnymi i
Funduszem Spójności wzmocnieniu ulega aspekt środowiskowy, w szczególności
zrównoważony rozwój, który staje się nieodłącznym kryterium przy wdrażaniu
tych funduszy. Fundusze powinny promować dostępność dla osób niepełnosprawnych.
Wzmocniona zostanie także zasada partnerstwa, co oznacza, że organizacje
reprezentujące społeczeństwo obywatelskie, organizacje pozarządowe,
organizacje środowiskowe oraz działające na rzecz równouprawnienia kobiet i
mężczyzn mogą brać udział w negocjacjach zarówno w zakresie
przygotowywania programów jak i ich wdrażania.
Rada
nie zgodziła się jednak na wspólną deklarację Rady, Parlamentu i Komisji w
sprawie rezerwy Wspólnoty, która pozawalałby na ponowne rozdysponowanie
niewykorzystanych środków, zamiast zwracać je do budżetu ogólnego UE.
Europejski
Fundusz Rozwoju Regionalnego
Po
negocjacjach ze sprawozdawcą i parlamentarną Komisją Rozwoju Regionalnego,
Rada zgodziła się uwzględnić w swoim stanowisku najważniejsze zastrzeżenia
Parlamentu w stosunku do projektu rozporządzenia dotyczącego Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Początkowo
Komisja Europejska proponowała, aby niepodlegający zwrotowi VAT był
kwalifikowalny wyłącznie w przypadku EFS. Rada Europejska stwierdziła, że
niepodlegający zwrotowi VAT będzie kwalifikowalny na zasadach EFRR, EFS i
Funduszu Spójności wyłącznie dla tych państw członkowskich, których PKB
nie przekracza 85% średniego PKB w UE. Parlament Europejski złożył
natomiast wniosek, by warunki ustalane dla wyżej wymienionej grupy państw członkowskich
rozciągnąć na wszystkie państwa członkowskie. Ostatecznie Rada podjęła
decyzję o przyjęciu tego wniosku Parlamentu Europejskiego i rozszerzyła
kwalifikowalność niepodlegającego zwrotowi VAT na wszystkie państwa członkowskie.
Komisja
proponowała również, aby mieszkalnictwo nie kwalifikowało się do pomocy.
Rada Europejska zaproponowała, aby decyzja na temat kwalifikowalności
mieszkalnictwa w rozporządzeniu w sprawie EFRR dla państw członkowskich, których
PKB nie przekracza 85% średniego PKB w UE, podejmowana była na wniosek
Komisji przez Radę i Parlament Europejski. Rada, na podstawie sugestii
Komisji, wprowadziła zatem do swojego wspólnego stanowiska przepis szczególny,
przy uwzględnieniu poprawek proponowanych przez Parlament Europejski w
pierwszym czytaniu, umożliwiający wydatkom związanym z mieszkalnictwem
uzyskanie statusu kwalifikowalnych w odniesieniu do wyżej wymienionych państw
członkowskich na pewnych szczególnych warunkach.
Fundusz
Spójności
Posłowie
uważają, że wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Rady ustanawiającego
Fundusz Spójności dobrze uwzględnia potrzeby rozszerzonej Unii i ma na celu
wspieranie solidarności oraz spójności ekonomicznej i społecznej. Jednak w
toku debaty parlamentarnej i negocjacji z innymi instytucjami wprowadzono do
rozporządzenia pewne modyfikacje. Najważniejsza z nich to zwiększenie puli
środków Funduszu Spójności z 18 mld euro (w latach 2000-2006) do 61,5 mld
euro.
Od
chwili rozszerzenia UE w dniu 1 maja 2004 r. do końca okresu 2000-2006 z
Funduszu Spójności może korzystać dziesięć nowych państw członkowskich,
a także trzy państwa członkowskie UE-15 (Hiszpania, Portugalia, Grecja).
Irlandia straciła status beneficjenta z dniem 1 stycznia 2004 r., a Hiszpania
przestanie kwalifikować się do finansowania z Funduszu Spójności z dniem 1
stycznia 2007 r.
Do
korzystania z Funduszu kwalifikują się jedynie państwa członkowskie, w których
dochód narodowy brutto (DNB) na mieszkańca jest niższy niż 90% średniej
wspólnotowej i które wprowadziły program mający na celu spełnienie
ekonomicznych kryteriów konwergencji, określonych w art. 104 Traktatu
ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Współpraca
transgraniczna
Celem
wniosku Komisji Europejskiej było ustanowienie na szczeblu wspólnotowym
instrumentu współpracy, który umożliwi utworzenie na terytorium Wspólnoty,
posiadających osobowość prawną, grup współpracy partnerów krajowych,
lokalnych i regionalnych zwanych „europejskimi grupami współpracy
terytorialnej” (EGWT). Mają się one przyczyniać do umocnienia i
promowania współpracy transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej
prowadzącej do osiągnięcia celu społecznej, gospodarczej i terytorialnej spójności.
Wspólne
stanowisko Rady zawiera zaproponowane przez Parlament Europejski poprawki, które
zostały przyjęte przez KE w jej zmienionym wniosku.
Wejście
w życie tego instrumentu ułatwi wdrożenie na terenie Wspólnoty
transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej współpracy pomiędzy państwami
członkowskimi w celu realizacji programów współpracy terytorialnej współfinansowanej
przez Wspólnotę, lub bez jej wkładu finansowego. EGWT będą mogły założyć
członkowie popularnych obecnie euroregionów, które nie posiadają osobowości
prawnej. W ten sposób łatwiej im będzie zarządzać funduszami europejskimi,
zatrudniać pracowników i realizować działania, które obecnie są
prowadzone równolegle po obu stronach granicy.
Korzystanie
z EGWT będzie się odbywać na zasadach dobrowolności, co wychodzi na przeciw
obawom niektórych państw przed przekazywaniem uprawnień podmiotom o
charakterze ponadnarodowym.
Rada
postanowiła uwzględnić propozycję Parlamentu Europejskiego dotyczącą zastąpienia
w całym dokumencie nazwy instrumentu „europejskie ugrupowanie współpracy
transgranicznej” nazwą „europejska grupa współpracy
terytorialnej”.
Posłem
sprawozdawcą i autorem sprawozdania w tej sprawie jest polski deputowany Jan OLBRYCHT
(EPP-ED, PL).
Europejski
Fundusz Społeczny
W
pierwszym czytaniu projektu rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu
Społecznego posłowie opowiedzieli się za wzmocnieniem niektórych aspektów
polityki społecznej, w szczególności zagadnień związanych z wykluczeniem
społecznym, różnymi formami dyskryminacji, lub nierównego traktowania
kobiet i mężczyzn. Ponieważ wspólne stanowisko Rady zawiera większość
sugestii zaproponowanych przez Parlament Europejski, posłowie z Komisji
Zatrudnienia i Spraw Socjalnych przyjęli je bez poprawek.
Główne
cele Europejskiego Funduszu Społecznego to przeciwdziałanie bezrobociu i
wspieranie państw członkowskich w zakresie polityki społecznej, integracja
zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy, narażonych na wykluczenie
z rynku pracy, propagowanie równości szans na rynku pracy, przystosowanie
pracowników do zmian technologicznych, zapewnianie stabilności i wzrostu
zatrudnienia, wzmacnianie potencjału ludzkiego w badaniach, nauce i
technologii, rozwijanie systemu edukacji i szkoleń, poszerzenie swobody przepływu
pracowników wewnątrz Unii, równomierny rozwój regionów Unii.
Kolejne
kroki
Jeśli
głosowanie na lipcowej sesji przebiegnie pomyślnie, środki przewidziane we
wszystkich wymienionych propozycjach legislacyjnych będą mogły być
uruchomione z dniem 1 stycznia 2007 roku. Zanim zostaną ostatecznie
rozdysponowane wśród państw członkowskich, KE musi opracować Strategiczne
Wytyczne Wspólnotowe, które zostaną poddane pod głosowanie w Parlamencie
Europejskim (w ramach procedury zgody) we wrześniu. Dopiero te wytyczne będą
stanowić podstawę do opracowania planów operacyjnych przez rządy państw członkowskich
w porozumieniu z Komisją Europejską.
źródło:
Serwis prasowy Parlamentu Europejskiego
|
